Seter irlandzki

Seter Irlandzki

Seter irlandzki to dziś głównie pies do towarzystwa, lepiej jednak, żeby przyszły właściciel nie dał się zwieść pięknej sylwetce i miłemu charakterowi tych psów i pamiętał o ich myśliwskim instynkcie.

Charakter
Seter irlandzki to urodzony optymista – wesoły, energiczny i pełen radości życia. Długo dojrzewa psychicznie i do późnej starości zachowuje młodzieńczą werwę. Wymaga bliskiego kontaktu z właścicielem. Nie powinno się go zostawiać samego na cały dzień ani izolować w kojcu. Źle wychowany, znudzony i niewybiegany może niszczyć rzeczy, stać się nadpobudliwy czy nieposłuszny.
Setery jako psy ruchliwe i skore do zabawy szybko znajdują wspólny język z dziećmi. W wypadku kilkuletnich maluchów trzeba jednak uważać, aby pies niechcący ich nie przewrócił. Przedstawiciele tej rasy są przyjaźnie nastawieni do ludzi i na pewno nie sprawdzą się w roli psów stróżujących.
Większość seterów toleruje małe zwierzęta domowe, jeśli od szczeniaka są przyzwyczajone do ich obecności. Na obce mogą jednak polować. Nie są agresywne wobec pobratymców, ale dorosłe samce wykazują czasem dominację wobec przedstawicieli tej samej płci.
Seter irlandzki ma silny instynkt myśliwski. Jeśli zainteresuje go ciekawy trop, to pobiegnie przed siebie, dlatego w mieście lepiej prowadzić go na smyczy. Luzem może biegać na łące, pod warunkiem że umie wracać na komendę.
W domu seter wydaje się mało absorbującym leniuchem. Choć większość czasu przesypia lub wyleguje się na kanapie, w rzeczywistości jest pełen energii i codziennie przez jedną lub dwie godziny musi się wybiegać. Chętnie też pływa i brodzi w szuwarach. Doskonale nadaje się na towarzysza rowerzysty lub biegacza, ale trzeba pamiętać, by zanim nie skończy piętnastu miesięcy, nie forsować go.

Umiejętności
Seter irlandzki został wyhodowany do polowania na bażanty, kuropatwy i kaczki. Natura obdarzyła go świetnym węchem, jest niezmordowany i metodyczny w pracy. Tropi zwierzynę górnym wiatrem, wystawia ją (tzw. stójka) i wypłasza na komendę myśliwego. Setery pracują w gęstych zaroślach, na łąkach, w wodzie i na bagnach. Układa się je także jako tropowce. Obecnie przedstawiciele tej rasy są głównie psami do towarzystwa. Można z nimi uprawiać agility, canicross czy dogtrekking. Niektóre sprawdzają się w dogoterapii.
Rasa podlega próbom pracy. Do uzyskania uprawnień hodowlanych wymagane jest zaliczenie prób polowych, sprawdzających wrodzoną pasję i instynkt myśliwski. Aby seter mógł występować w klasie użytkowej na wystawie lub ubiegać się o tytuł Międzynarodowego Championa Piękności (C.I.B.), musi uzyskać dyplom z konkursów wyżła wszechstronnego bądź wielostronnego.

Szkolenie i wychowanie
Setery irlandzkie są bystre. Wyhodowane do pracy z człowiekiem chętnie wykonują polecenia, ale wymagają konsekwencji, cierpliwości i pozytywnej motywacji ze strony wszystkich członków rodziny. Lekcje posłuszeństwa należy zacząć już ze szczeniakiem i skupić się na nauce przywołania. Seterów jako psów o wyczulonym węchu i wrażliwych na bodźce optyczne początkowo lepiej nie szkolić na łące czy w ruchliwych miejscach, w których łatwo o rozproszenia. Najlepiej organizować kilka krótkich sesji w ciągu dnia i nie powtarzać jednego ćwiczenia zbyt wiele razy.
Psom tej rasy – jak wszystkim innym – trzeba umożliwić w szczenięctwie poznawanie innych czworonogów, ludzi, nowych miejsc i sytuacji, a oprócz tego należy przyzwyczaić je do dotyku obcych osób, pokazywania zębów, spokojnego chodzenia na smyczy przy lewej nodze i biegania wyciągniętym kłusem (psy wystawowe) oraz do zabiegów pielęgnacyjnych.
Ponieważ setery muszą zaliczyć próby polowe, wcześnie należy im zapewnić kontakt z ptactwem łownym (np. na łąkach) i oswoić je z wodą. Przed ukończeniem dziewięciu miesięcy nie powinny jednak chodzić po schodach i długo biegać podczas spacerów. Należy także unikać śliskich powierzchni czy intensywnych zabaw z pobratymcami.

Dla kogo ta rasa
Ze względu na szlachetny wygląd seter irlandzki jest chętnie wybierany na psa rodzinnego. Nie można jednak zapominać o jego myśliwskiej naturze i związanych z nią potrzebach. Właściciel nie musi mieć dużego doświadczenia w wychowywaniu psów, ale powinien być konsekwentny, wyrozumiały i prowadzić aktywny tryb życia.

Wady
znudzony i niewybiegany może niszczyć rzeczy
nieszkolony goni zwierzynę i oddala się na znaczną odległość

Zalety
bardzo przywiązany do właściciela
chętnie się uczy
łagodny i przyjazny wobec ludzi
świetnie dogaduje się z dziećmi
toleruje inne zwierzęta domowe
nie wykazuje agresji wobec pobratymców
aktywny i wytrzymały
można z nim uprawiać niektóre sporty

Zdrowie
Seterowi irlandzkiemu nie przeszkadzają deszcz i wilgoć. Dość dobrze znosi mrozy, ale nie może stale przebywać na zewnątrz. W śnieżne dni warto smarować mu łapy wazeliną oraz wycinać sierść między palcami i opuszkami, by lodowe kulki nie utrudniały mu poruszania się. Letnie upały nie męczą zdrowych psów, ale należy zapewnić im dostęp do wody i nie narażać na długie przebywanie w pełnym słońcu. Intensywne spacery najlepiej odbywać wcześnie rano lub późnym wieczorem.
Długie i dość ciężkie uszy seterów narażone są na infekcje bakteryjne i grzybicze, dlatego trzeba systematycznie sprawdzać ich stan, usuwać włosy rosnące wewnątrz małżowiny i obcinać sierść za nimi. U szczeniąt i psów spędzających dużo czasu w polu często dochodzi do zapalenia spojówek. Z kolei z uwagi na głęboką klatkę piersiową przedstawiciele tej rasy mają skłonności do rozszerzenia i skrętu żołądka.
Zdarza się dysplazja stawów biodrowych. W Polsce do uzyskania uprawnień hodowlanych wymagane jest prześwietlenie – dopuszczalne wyniki to A, B i C (psy z dysplazją C mogą być kojarzone tylko z tymi, które uzyskały wynik A). Czasem występują wady ustawienia powiek – ektropium (wywinięcie) i entropium (podwinięcie) oraz postępujący zanik siatkówki (PRA).
Rzadko pojawia się CLAD (zespół zaburzonego przylegania leukocytów). Sporadycznie przytrafiają się niedoczynność tarczycy, padaczka, rozszerzenie przełyku, choroby nowotworowe i problemy kardiologiczne.

Żywienie
Młode, aktywne setery powinny dostawać pokarmy wysokoenergetyczne. Starszym i nie tak już ruchliwym wystarczą mniej kaloryczne posiłki. Można im podawać gotowe wysokogatunkowe karmy lub domowe posiłki uzupełnione preparatami wapniowo-witaminowymi. Wśród przedstawicieli tej rasy zdarzają się niejadki, dlatego nie powinno się pozwalać szczeniakowi na żebranie przy stole czy grymaszenie przy jedzeniu (jeśli po 20 minutach miska nie zostanie opróżniona, chowamy ją aż do następnego posiłku).
Rosnącym seterom warto podawać substancje chroniące i wspomagające rozwój chrząstek stawowych. W okresie linienia można stosować suplementy poprawiające stan skóry i okrywy włosowej.

Pielęgnacja
Przedstawiciele tej rasy zwykle linieją późną wiosną, kiedy to intensywnie wypada podszerstek. Częstotliwość wymiany włosa okrywowego zależy natomiast od płci. Samce zwykle gubią niewielkie jego ilości, choć raz na jakiś czas zdarza się obfita wymiana szaty. Sukom włosy wypadają po każdej cieczce i po odchowaniu szczeniąt.
Zwykle wystarczy wyczesać setera raz w tygodniu metalowym grzebieniem oraz szczotką zwykłą lub druciano-włosianą. Włosy muszą być zawsze lekko zwilżone specjalnym preparatem lub wodą ze spryskiwacza. Do codziennego wyczesywania podszerstka w czasie linienia najlepiej użyć trymera hakowego.
Po każdym spacerze za miastem trzeba usunąć z sierści rzepy, patyki i kłosy traw, żeby nie powstały kołtuny. Jeśli się jednak pojawią, nie wycinamy ich, tylko delikatnie rozrywamy je palcami (są też specjalne preparaty) i rozczesujemy grzebieniem. Niektórzy właściciele – zwłaszcza wystawowych seterów – na spacery w polu zakładają im odpowiednie do pory roku ubranka, chroniące długą sierść przed zniszczeniem.
Setera irlandzkiego kąpiemy w miarę potrzeby w szamponach dla psów długowłosych o jedwabistej sierści lub intensyfikujących kolor. Można też używać kosmetyków hipoalergicznych czy z biosiarką. Po kąpieli warto nałożyć odpowiednią odżywkę.
Przed wystawą degażówkami strzyżemy sierść na uszach i szyi do wysokości mostka (najlepiej tydzień przed pokazem, aby zdążyła nieco odrosnąć). Przycinamy włosy na końcu ogona, wyrównujemy pióro i sierść na brzuchu, a stopom nadajemy zaokrąglony kształt. Degażówkami skraca się też sierść na śródstopiu tylnych kończyn. W sezonie wystawowym strzyżenie trzeba powtarzać co dwa, trzy tygodnie.
Psa zwykle kąpiemy dzień przed pokazem i suszymy suszarką, rozczesując sierść szczotką z włosia zgodnie z kierunkiem jej wzrostu – co pozwala ją wyprostować (taka szata jest preferowana na wystawach) i powiększyć jej objętość. Przed wejściem na ring można zastosować preparaty obciążające włos i zapobiegające elektryzowaniu. Setera irlandzkiego prezentuje się na ringówce dopasowanej do umaszczenia, którą należy założyć tuż za uszami.

Akcesoria
W wypadku przedstawiciela tej rasy sprawdzą się obroża skórzana lub z materiału (trzeba ją zdejmować w domu, aby nie wycierała sierści) i mocna smycz. Długie linki zapewnią szczeniakowi swobodę na spacerze i pomogą w nauce posłuszeństwa.
Dla setera najlepsze będą sznurkowe zabawki i naturalne gryzaki wołowe lub cielęce. Na wystawy czy wyjazdy wakacyjne przyda się klatka transportowa.

Ciekawostki o rasie
Setera irlandzkiego upodobali sobie szczególnie prezydenci Stanów Zjednoczonych. Psa tej rasy mieli m.in. Harry Truman i Richard Nixon.
Setery jako jedne z nielicznych psów myśliwskich łapią wysoki wiatr, czyli szukają tropów wysoko nad ziemią.