Border collie

Border Collie

Border collie to wybitnie inteligentny, wrażliwy, ukierunkowany na współpracę z ludźmi owczarek o półdługim lub krótkim, gęstym i miękkim włosie. Spostrzegawczy, bardzo bystry, niezmordowany, wymaga ekstremalnie dużo ruchu i zajęcia.

Charakter
Border collie to pies o ogromnym temperamencie i wesołym usposobieniu. Zaskakuje jego podwójna natura: w pracy ze stadem owiec jest stanowczy, a wobec właściciela niezwykle oddany. Z natury przyjacielski i łagodny border collie nie nadaje się na stróża. Nie jest agresywny w stosunku do ludzi. W liniach pracujących zdarzają się osobniki mniej ufne, ale wynika to raczej ze specyfiki ich zajęć, a nie z wad charakteru.
W stosunku do innych psów border collie jest z natury tolerancyjny i nie wszczyna bójek. Chętnie się bawi z psami, które dorównują mu kondycją. Słabsze od siebie zwykle ignoruje. Jednak nieprawidłowo zsocjalizowany lub sfrustrowany border collie potrafi stać się reaktywny, a nawet agresywny wobec innych zwierząt. Potrzebuje bliskiego kontaktu z właścicielem. Opiekuńczy i cierpliwy border collie doskonale się sprawdzi jako towarzysz dziecięcych zabaw. Wylewność w okazywaniu uczuć i chęć ciągłego przebywania z właścicielem mogą być jednak męczące, dlatego trzeba się z tym liczyć, podejmując decyzję o kupnie psa tej rasy.
Border collie musi mieć zajęcie. Ma wysokie wymagania, którym niełatwo sprostać. Potrzebuje dużo ruchu, połączonego z wykonywaniem konkretnych zadań. Najdłuższy spacer nie jest w stanie go zmęczyć, konieczny jest również wysiłek umysłowy. Pozostawiony sam sobie nawet na dużym terenie będzie się nudził, co może skutkować nieposłuszeństwem, skłonnością do ucieczek i niszczeniem rzeczy.
Silny instynkt pasterski sprawia, że pies tej rasy usiłuje zaganiać wszystko, co się rusza – ptaki, ludzi, biegające dzieci i samochody na ulicy. W ruchliwych miejscach lepiej więc prowadzić go na smyczy. Większość psów tej rasy nie wykazuje za to instynktu łowieckiego. Odpowiednio wyszkolone border collie mogą być więc doskonałym towarzystwem do długich, bezsmyczowych spacerów.

Umiejętności
Charakterystyczną cechą border collie jest jego sposób pracy ze stadem zaganianych zwierząt. Porusza się na lekko ugiętych łapach z nisko opuszczoną głową i wzrokiem utkwionym w zwierzętach. To hipnotyzujące spojrzenie pozwala borderowi utrzymać dyscyplinę i poprowadzić grupę w odpowiednim kierunku.
Border collie nie szczeka w czasie pracy, jak niektóre rasy zaganiające. Skoncentrowany na zadaniu, reaguje na każde polecenie pasterza. Potrafi też współpracować z innymi psami i dzielić się z nimi obowiązkami. Oprócz zaganiania ma umiejętność odnajdywania zagubionych owiec i sprowadzania ich do stada.
Border collie jest nie tylko mistrzem zaganiania. Sprawdza się także jako pies ratowniczy (np. gruzowy, lawinowy), w dogoterapii czy przy wykrywaniu narkotyków. Jest niedościgniony w psich sportach. Można z nim uprawiać agility, flyball, frisbee, obedience lub taniec z psem. Większość psów wygrywających wszelkie zawody sportowe na międzynarodową skalę to właśnie border collie.

Szkolenie i wychowanie
Obdarzony wybitną inteligencją i zawsze chętny do pracy, z wielką łatwością się uczy. Tradycyjne kursy szkoleniowe jednak się dla niego nie nadają – zbyt szybko się nudzi. W jego przypadku najlepsze będą dwudziestominutowe, urozmaicone lekcje odbywające się kilkakrotnie w ciągu dnia.
Pełnię swoich możliwości border collie osiągnie tylko pod okiem doświadczonego przewodnika. Bywa bowiem uparty, co w połączeniu z jego wyjątkowym sprytem i inteligencją daje niekiedy mieszankę trudną do opanowania dla nowicjuszy. W wychowywaniu psa tej rasy bardzo ważna jest zarówno prawidłowa socjalizacja, jak i konsekwencja – nie wolno jednak używać wobec niego siły.
Psy rasy border collie potrzebują starannej socjalizacji od szczenięcia. Nieprzyzwyczajone do obecności innych psów i obcych ludzi mogą stać się reaktywne, agresywne lub lękliwe. Część border collie ma ogromny problem z samodzielnością – wiecznie wpatrzone w człowieka, oczekujące kolejnych komend psy miewają kłopot z odpoczywaniem i korzystaniem ze swobody na spacerach. Dlatego intensywne szkolenie psów border collie powinno być przeplatane relaksującymi przechadzkami i beztroską zabawą.

Dla kogo ta rasa
Pies rasy border collie nie nadaje się dla domatora lubiącego spokojne spacery. Właściciel bordera powinien prowadzić sportowy tryb życia. Musi mieć też czas na szkolenie i regularne treningi ze swoim psem. Border collie odnajdzie się bez problemu zarówno w domu z ogrodem, jak i w mieszkaniu. Oczywiście pod warunkiem, że będzie miał zapewnioną wystarczającą ilość zajęć i aktywnych spacerów.

Wady
wymaga dużo ruchu połączonego z ćwiczeniami i regularnych treningów
nachalny w okazywaniu uczuć
nie znosi samotności
może niszczyć
ma skłonności do reaktywności

Zalety
oddany i przywiązany do właściciela
łagodny i przyjazny
wyjątkowo inteligentny i pojętny
tolerancyjny wobec innych psów
świetny sportowiec

Zdrowie
Border collie to rasa relatywnie zdrowa. Miewa jednak skłonności do chorób oczu – anomalii oka collie (tzw. CEA) polegającej na niedorozwoju naczyniówki oka i postępującego zaniku siatkówki (PRA). Zdarzają się dysplazja stawów biodrowych i łokciowych oraz schorzenia neurologiczne. Border collie wykazują także nadwrażliwość na ivomec i środki stosowane przy narkozie. Zbyt intensywny, obciążający trening rozpoczęty zbyt wcześnie może być przyczyną licznych problemów z układem ruchu.

Żywienie
Dla pełnego energii border collie odpowiednia będzie karma dla psów aktywnych. Do samodzielnie przygotowywanego menu trzeba dodawać preparaty wapniowo-witaminowe zawierające składniki chroniące stawy. Podczas intensywnych treningów lub ciężkiej pracy należy zwiększyć ilość pożywienia.

Pielęgnacja
Psa rasy border collie wyczesujemy raz w tygodniu, używając grzebienia z obrotowymi zębami, gęstej metalowej szczotki i tzw. filcaka, który służy do rozczesywania kołtunów. W okresie intensywnego linienia czynności pielęgnacyjne trzeba wykonywać codziennie. Border collie kąpiemy w miarę potrzeby w szamponie, np. z dodatkiem olejku norkowego. Przed suszeniem można użyć płynu antystatycznego lub środka chroniącego sierść przed nadmiernym zmiękczeniem.

Akcesoria
Border collie powinien być wyprowadzany w wygodnej obroży lub w dopasowanych szelkach typu guard oraz na tradycyjnej smyczy. Na leśne przechadzki warto zabierać ze sobą długą linkę, która zapewni psu swobodę i bezpieczeństwo.
Posłanie dla psa tej rasy powinno być na tyle duże, by czworonóg mógł się na nim wygodnie rozciągnąć. Przydatna bywa także klatka kennelowa, która u border collie znacznie ułatwia odpoczynek i pozwala na zabezpieczenie psa podczas wystaw czy zawodów sportowych. Zabawki dla psa tej rasy powinny być różnorodne. Sprawdzą się tu rozmaite piłki o różnej twardości, szarpaki, gumowe gryzaki i frisbee.

Ciekawostki o rasie
W obrębie rasy border collie wyróżnia się dwa typy – sportowy i show, które znacząco się różnią. Psy w typie sportowym są lżejsze, ogromnie zmotywowane do pracy, a przy ich hodowli zwraca się szczególną uwagę nie na wygląd, a na charakter i użytkowość. Zdarza się, że „pracujące” border collie mają krótką, mało obfitą sierść i tak daleko odbiegają od wzorca, że czasem ciężko odróżnić je od kundelków.
Linia show (wystawowa) to psy cięższe, bardziej kudłate, hodowane przede wszystkim ze względu na wygląd. Często okazuje się, że nie mają one zbyt wielkiej motywacji do pracy i nie radzą sobie tak dobrze w sportach jak pracujące border collie.
Border collie i owczarek australijski to dwie rasy, które często się ze sobą myli. Border jest zazwyczaj lżejszy i bardziej wydłużony od owczarka australijskiego i najczęściej występuje w umaszczeniu czarno-białym. Dopuszcza się jednak wszystkie umaszczenia poza przewagą bieli, bywają więc border collie trójkolorowe i marmurkowe.
Australijczyk (który wbrew nazwie pochodzi z Ameryki) jest mocniejszy, bardziej zwarty i nierzadko obdarzony szczątkowym ogonem. Często występuje u niego maść marmurkowa. Zdarza się też maść bez podpalań. Poza tym borderki mogą być krótkowłose. Najbardziej różni je jednak styl pracy pasterskiej. Border collie cechuje tzw. silne oko, w związku z tym bywa, że i w życiu codziennym czasem się czają. Aussie pracują tak jak większość owczarków, posługując się raczej szczypaniem i poszczekiwaniem.